TARİHİ GİRİTLİ MAHALLESİNDE, ‘’ARDA KALANLAR" BELGESEL GÖSTERİMİ

Mudanya Kent Konseyi ve Mudanya Lozan Mübadilleri Derneği olarak düzenlenen etkinlikteki Tarihi Giritli Mahallesinde ‘’Arda Kalanlar’’ belgeseline yoğun katılım bulunan Mudanyalılar mübadeleyi yeniden yaşadılar.

Mübadelenin gerçekleşmesinin panoramasını yapan dernek Başkanı Hüseyin Türker, "30 Ocak 1923 yılında İsviçre'nin Lozan şehrinde nüfus mübadele sözleşmesine istinaden Anadolu'da yaşayan 1 milyon 500 bin Ordodoks Rum ile Yunanistan’da bulunan 550 bin Müslüman Türk, zorunlu göçe tabi tutulmuşlardır.

Mübadil torunu olan bizlerde Mudanya Lozan Mübadilleri Derneğini 2005 yılında kurduk. Kurulduğumuz günden itibaren; Mübadil kültürümüzü, geleneklerimizi, örf ve adetlerimizi yaşatarak, gelecek nesillere bu kültürü aktarma çabası içinde olduk. Mudanya Lozan Mübadilleri Derneği olarak bizler, Mudanya ve köylerine gelerek ikamet ettirilen mübadillerin Başbakanlık Devlet arşivlerinden soy ağacını çıkararak kitap halinde dağıtımını yaptık.

Yunanistan’da kurulan kardeş şehrimiz Nea Modania’da gerçekleştirilen Sardalya Festivalinde resim sergisi açtık. 40 kişilik grup ile mübadil şarkılarını icra ederek ülkemizi ve Mudanya’yı gururla temsil ettik. Yine başka bir projemizde Yunanistan Selanik'te Grand Palas hotelinde resim sergisi, Yunanca ve Türkçe şarkılar söyleyerek Mudanya’mızı tanıttık. Mudanya Mübadillerini temsilen, Girit Kandiye Kentinde bir hafta boyunca Resim Sergisini yaparak, büyük beğeni topladık.

Ardından Lübnan Beyrut ve Libya Trablus'a giden Giritliler ile birlikte resim sergisini gerçekleştirdik. Bursa Gazi Anadolu Lisesi ile birlikte ‘’Arda Kalanlar’’ belgeselini hazırladık.

Hazırlamış olduğumuz 25 dk’lık bu belgesel film İngilizce alt yazısı ile gelecek nesillere aktarmayı hedefledik. Bu belgeselimizi, Almanya, İtalya ve Finlandiya'da gösterimini gerçekleştirdik.

Mudanya Mübadilleri Dernek Başkanı Sayın Hüseyin Türker,  5, 6, 7 Eylül 2025 günü Trakya Rumeli Balkan Dernekler Federasyonu’nun düzenlediği Festivalde, Mudanya’dan ve Yunanistan’dan zorunlu göçe maruz kalan halkların yaşamış oldukları zorlukları gösteren ‘’Arda Kalanlar Belgeselini’’ gösterime sunacağız" dedi.

Etkinliğin paydaşı olan Mudanya Kent Konseyi adına konuşan Mudanya Kent Konseyi Başkanı Ozan Kozan, " 30 Ağustos Zaferi olmasaydı, Lozan olmayacaktı. Lozan olmasaydı, her iki yakada yaşayan halklar mağdur olacaklardı. 30 Ocak 1923 yılında İsviçre'nin Lozan şehrinde yapılan Lozan Barış anlaşmasında her iki yakanın halklarını zorunlu olarak göçe maruz bırakmıştır. Bugün belgeselde izleyeceğimiz zorlukları yaşayan mübadil çocukları ve torunları olarak bizlerin bu zor anları gelecek nesillerimize aktarmak gibi bir yükümlülüğümüz var. İşte bizlerde Mudanya Kent Konseyi olarak üzerimize düşen bu görevi üstlenerek acıların unutulmamasını sağlamaya çalışıyoruz" dedi.

Mudanya çevresinden birçok mübadilin buluştuğu bu geceye, CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk’te katılım sağladı. 1972 Bulgaristan Kırcaali doğumlu olan Bursa CHP Milletvekili Hasan Öztürk; Balkan ve Rumeli derneklerinde yıllarca aktif görev alarak başarılı çalışmalarda bulunmuşlardır.

CHP Milletvekili Hasan Öztürk,  konuşmada ‘’zorunlu göç yıllarında yaşanan zorlukları çok iyi bilen biri olarak, Bursa ve bölgemizde Balkan göçmenlerinin bağlarını koparmadığı ve göç etmek zorunda kaldıkları topraklarda kalan soydaşlarımızın sorunlarını çözmek için mücadele ettiğini’’ ifade etti.

25 dakika süren belgeselin ardından, Mudanya Girit eşrafından Meral teyzemiz, Girit’te söylenilen manileri hoş ve doğal üslubu ile bizlere aktardı. Etkinliğin sonrasında tüm katılımcılara, geleneksel Girit tatlarından Pita, Agurida ve Fava ikramı gerçekleştirilerek, Mübadele tatları tanıtılarak Girit kültürünün bir rengi olan bu tatlar yaşatılmaya çalışıldı.